میوه سنجد از زمانهای گذشته در سبد غذایی ایرانیان جا داشته و در اعیاد سنتی به
آن توجهی خاص مبذول شده است . امروزه از درخت سنجد و میوه آن در صنایع غذایی،
بهداشتی، دارویی، عطرسازی و صنایع چوب استفاده می شود.

نام علمی سنجد «Elaeagnusan gastifolial» است و رویشگاه این درخت بدلیل سازگاری
آن با محیط‌های مختلف در اغلب نقاط کره زمین از جمله آمریکای شمالی، اروپای شرقی و
غربی، آسیای مرکزی و شمالی و ... است. ،‌ به طور کلی 3 نوع درخت سنجد در دنیا وجود دارد که 2 نوع هلاگنوس
و هیپوفار در ایران موجودست. درخت سنجد هلاگنوس به دلیل درشتی میوه‌، قامت بلند،
نداشتن خار و برگهای پهن به درخت سنجد هیپورفیا برتری دارد. خواص درخت سنجد در تمام
اندامهای آن منتشر شده است و ریشه، چوب، پوست و میوه آن دارای خواص دارویی و صنعتی
متفاوتی است از پوست درخت سنجد یک ماده شیمیایی دارویی مهم به نام تتراهیدروآرمور -
متیل - N استخراج می‌شود. از برگ درخت سنجد آلکانویید استخراج می‌شود که در صنایع
داروسازی کاربرد دارد. اسانس گل سنجد در صنایع داروسازی و آرایشی و عطرسازی بکار
می‌رود. درخت سنجد دارای 3 قسمت برون بر (پوست قهوه‌ای رنگ)، میان‌بر (آردی شکل) و
درون بر (هسته چوبی و سفت آن) است که قسمت میان‌بر و درون بر آن دارای ارزش غذایی
فراوان است. در قسمت میان‌بر 2 نوع قند گلوکز و فروکتوز، 7 نوع چربی اشباع شده و
اشباع نشده وجود دارد. در قسمت درون بر سنجد 17 نوع آمینواسید و مقداری پروتئین
وجود دارد که هر یک از این آمینواسیدها خواص دارویی بسیار مفیدی دارند بطوری که
می‌توان گفت میوه سنجد یک میوه دارویی صفراست. این میوه در طب سنتی به عنوان تانن
قابض است بنابراین در معالجه بیماریهای دندان، لثه و اسهال و در درمان زخم معده
موثر است و می‌تواند از خونریزی جلوگیری کند. اگر آرد و هسته‌ میوه سنجد با هم
آسیاب شود مصرف خوراکی آن بیماری آرتروز را درمان می‌کند.

درخت سنجد در نواحى سرد و معتدل رشد مى کند. میوه آن شیرین و کمى گس است. طبیعت
آن سرد و خشک و یبوست آور است درحالى که جوشانده برگ درخت سنجد خاصیت جمع کنندگى و
ضداسهال دارد و بهترین دارو براى اسهال کودکان است. سنجد ازنظر غذایى کم کالرى است
و براى اطفال سازگار و مقوى معده و مانع از اثرات صفرا مى باشد. طب گیاهى در مورد
خواص درمانى سنجد مى گوید: - سنجد از ریخته شدن بادنزله به درون بینى پیشگیرى مى
کند. مصرف سنجد براى درمان وجلوگیرى از عوارضى مثل «قى»، اسهال صفراوى، زخم روده،
سرفه هاى حاد گرم، سردرد و اثر رطوبت نافع است. - شکوفه سنجد بسیار خوشبو است، در
شیرینى پزى کاربرد دارد و محرک قوه باء در زنان است. - سنجد مقوى قلب و برطرف کننده
تب و لرزهاى سرد در بیماریهاى سینه مثل تنگى نفس، زخم ریه و عوارض دماغى محسوب مى
شود. - سنجد براى درمان بیمارى هاى کبدى عبارتند از: استسقاء، زردى و یرقان مفید
است و سنجد پخته شده به طور کامل (پوست - گوشت - هسته) در روغن زیتون به صورت
خوراکى جهت درد مفاصل، خارش پوست و رشد مو توصیه شده است. - عرق شکوفه سنجد، ضد نفخ
مؤثرى براى معده مى باشد. یکی از دانشمندان گفته است میوه سنجد گوشت براستخوان مى
رویاند و انسان را فربه مى کند. پوست را تقویت کرده و کلیه ها را گرم نگه داشته و
مانع از تکرر ادرار مى شود. در هند از روغن هسته آن لعوق یا شربت غلیظی درست می
کنند که در التهاب غشاهای مخاطی همراه با ترشح همانند انواع زکام و نیز در موارد
عفونتهای برونشها مصرف می نمایند. در اسپانیا از شیره گل سنجد برای قطع تب های مهلک
و خطرناک استفاده می شود. میوه سنجد از نظر طب سنتی،طبیعت سرد و خشک دارد و مقوی و
مفرح است،ضد تهوع و صفرا بر نیز می باشد.سنجد به ویژه خام آن برای بند آوردن اسهال
نافع است.جوشانده گل سنجد برای بیماریهای دماغی مانند فلج و کزاز و نیز برای قلب و
زخمهای ریوی و تنگی نفس مفید است و برای تقویت معده و کبد و باز کردن گرفتگیها و
تحلیل گاز معده و نفخ استسقاء و یرقان نافع می باشد.

 

سنجد Elaeagnus angustifolia
L.

به فارسی بطور کلی ««سنجد»» ولی در مناطق مختلف ایران دارای
نامهای محلی است، در کردستان آن را ««سر ین چک»»، در آذربایجان ««ایده- ایکده»» در
اطراف تهران ««پستانک»» و در اصفهان ««غبیده بادام»» گفته می شود. در کتب سنتی با
نامهای ««چوب دانه، نٌقد، بٌل»» نامبرده شده است. به فرانسوی Eleajne و به زبان
عوام در فرانسه chalef و به انگلیسی deaster و Bohemian oleaster و Russian olive
گفته می شود. درختچه یا درختی است که از خانواده Elaeagnaceae و از جنس Elaeagnus
می باشد.
مشخصات
درخت سنجد که بصورت
درختچه بزرگ یا درخت کوچکی دیده می شود دارای برگهای بیضی شکل نیزه ای است روی
برگها نقره ای کبود و پشت آن نقره ای است. گلهای آن کوچک زرد رنگ معطر با عطر قوی
که بوی آن تا فاصله زیادی منتشر می شود و اغلب ایجاد حساسیت می نماید. میوه آن به
شکل و ابعاد زیتون، گوشتدار، پوست نازک میوه به رنگ قرمز نارنجی و گوشت آن سفید
نخودی با طعمی کمی شیرین و قابض و قابل خوردن است. درخت سنجد در اغلب مناطق معتدل و
در سراسر ایران می روید و اطراف تبریز زیاد است.
ترکیبات
شیمیایی

از نظر ترکیبات شیمیایی در پوست آن آلکالوئید الدآگنین
و یک آلکالوئید چسبناک روغنی دیگر وجود دارد و از اعضای گیاه و گل آن کمی اسانس
روغنی جدا گردیده است.
خواص-کاربرد
در
هند از روغن هسته آن لعوق یا شربت غلیظی درست می کنند که در نزله ها و التهاب
غشاهای مخاطی همراه با ترشح، همانند موارد زکام و همچنین در موارد عفونتهای برونشها
مصرف می نمایند. در اسپانیا از شیره گل سنجد برای قطع تبهای مهلک و خطرناک استفاده
می شود.
میوه سنجد از نظر طبیعت طبق نظر حکمای طب سنتی سرد و خشک است و از نظر
خواص عقیده داشتند که مقوی و مفرح است و برای سرفه های گرم، مفید است و قابض و مدر
و مقوی معده و قوه ماسکه است. قی و آشفتگی را تسکین می دهد و صفرا را قلع و قمع می
نماید و مانع ریختن مواد به معده می شود. سنجد خصوصاً خام آن برای بند آوردن اسهال
نافع است. مقدار خوراک آن تا 50 عدد می باشد. گل سنجد طبق نظر حکمای سنتی گرم و خشک
و خیلی معطر است. از نظر خواص جوشانده یا دم کرده آن برای بیماریهای دماغی مانند
فلج و کزاز و همچنین برای قلب و زخمهای ریوی و تنگی نفس مفید است و برای تقویت معده
و کبد و باز کردن گرفتگیها و تحلیل گاز و نفخ و استسقا و یرقان نافع می باشد. مقدار
خـوراک از گل آن 5 گرم است که بصورت دم کرده یا جوشانده مصـرف می شود.

/ 3 نظر / 44 بازدید
کشاورز

باسلام عکس آخری هیچ ارتباطی به سنجد نداشت

با سلام تصویر اول مربوط می شود به عناب یا کنار ( سدر)

سید علی

سلام این عکس هایی که گذاشتین عکس عناب اند نه سنجد.