- سروها Cupressus Cupressaceae :

1-1- سرو ناز:Cupressus sempervirns دارای تاج مخروطی شکل و
زیباست و میوه آن به صورت کروی است. برگهای فلسی و متراکم دارد و نوک آن به سمت
بالا قراردارد. زربین C.V var. horizon tallis با انشعابات فرعی و افقی و سرو
شیرازC.v .var. Fastigiata که بعنوان گیاه تزئینی در باغهای تاریخی و در محورهای
اصلی کاشته می‌شده و به باغ زیبایی خاصی می‌بخشیده‌اند، از واریته‌های سروناز
هستند.

1-2- سرو نقره ای: Capressus arizonica دارای برگهای نقره ای
است . بومی ایران نمی باشد. ولی در باغها کشت آن دیده شده است و ارتفاع آن به 8 متر
می رسد.

1-3- سرو خمره‌ای: Bieta orientalis دارای برگهای فلسی شکل
است. رنگ عمومی آن سبز و روشن است که در زمستان کمی تغییر رنگ می‌دهد. بعنوان پرچین
هم از آن استفاده می‌شود. میوه آن مخروطی کوچک است. از2 الی 5 فلس تشکیل شده که در
کنار هر فلس دو دانه قرار گرفته است. سروها از گونه‌های رایج در باغ‌های ایرانی
هستند و در اکثر باغهای تاریخی بویژه در باغهای شیراز، باغ فین کاشان و باغ شاهزاده
ماهان مشاهده می‌شوند.

 

 


 

2- چنار platan
:
درختی پهن برگ و خزان کننده‌، با پوست روشن (خاکستری) است. ارتفاع آن به
25 متر می‌رسد. میوه آن کرکدار وگرد و دارای دنباله است. دنباله میوه‌ها اکثراً بین
6تا 8 سانتی‌متر است .میوه آن در پاییز می‌‌رسد. برگها با پهنک دارای 5 تا 7 قطعه
دندانه‌‌دار هستند. گرده آن باعث آلرژی در افراد می‌شود مهمترین گونه آن
P.orientalis است که در باغهای قدیمی در مناطقی مانند تهران رواج بسیار داشته است و
اصولاً تهران در قدیم چنارستان بوده است. از گونه‌های دیگر آن می‌توان به
P.hispanica و P.aceiflia اشاره کرد.

 

 


 

3-کاج ایرانی Pinus eldarica Pinaceae
Abistacaea :
تیره درختی بزرگ با میوه مخروطی شکل است که ارتفاع درخت به
20 تا30 متر می‌رسد. شاخه‌های آن نسبتاً بلند هستند برگهای آن دائمی با یک رگبرگ
می‌باشد. دانه گرده ( میکروسپور: اندام تولید مثلی نرگیاه) آن دارای بادکنک است که
موجب تسهیل در عمل گرده افشانی می‌گردد. دستگاه ماده مخروطی شکل و بر روی آن
برگه‌های متعددی موجود است که آنها را برچه ( کوچکترین واحد مادگی) می نامند، درون
آن تخمک )مگاسپور: اندام تولید مثلی ماده گیاه ( قرار دارد. چوب آن صمغی است و
مصارف صنعتی دارد. این گونه گیاهی از حلب وارد ایران شده است. از گونه‌های دیگر کاج
که در باغها کاشته می‌شوند: کاج جنگلی P.sylvestris‌، کاج کاشفی P.longifolia‌، کاج
سیاه P.laricio می‌باشد. که اکثراً بومی ایران نمی‌باشند. در بیشتر باغهای تاریخی و
در اکثر نقاط کشور به جز جنوب و حاشیه خلیج فارس این گونه گیاهی وجود دارد.

 

 


 

4- صنوبر Populus spp Salicacea : تیره
این درخت دارای ریشه‌های سطحی بوده ولی رشد آنها بسیار عالی است و درکمتر از15 سال
به ارتفاع 25 متر می رسد. خزان کننده‌، پهن برگ و تک پایه(دانه گرده و مادگی روی یک
گیاه تشکیل و لقاح صورت می گیرد) است. گلها منفرد، اکثراً کرکدار، و با گل آذین(طرز
قرارگرفتن گلها روی ساقه و یا شاخه) خوشه‌ای بوده و میوه‌ها کرکدار است. گونه های
آن عبارتند از:

4-1- سپیدار: P.alba درختی است ستونی شکل و بلند. پشت برگها
روشن‌تر است و نقره‌ای رنگ می‌باشد ارتفاع آن 25-18 متر و بسیار مقاوم است. در
باغهای تاریخی و قدیمی زیاد کاشته می‌شده است چه بعنوان باد شکن در حاشیه‌ها و
بعضاً در مسیرهای اصلی نیز کاشته می‌شد.

4-2- صنوبر خاکستری: P.canescens ارتفاع آن به 30 متر
می‌رسد. اندازه برگ آن با سپیدار تفاوت دارد. پوست تنه آن خاکستری مایل به زرد
می‌باشد.

4-3- تبریزی:( اشالک‌، صنوبرآسیایی، صنوبر لمباردی)P.nigra
var Italica از درختان با ارتفاع زیاد و زیبا می‌باشد. معمولاً در کنار باغها کاشته
می‌‌شده است. برگهای آن لوزی شکل و زیبا که درازی برگها بیش از پهنای آن می باشد.
در پاییز به رنگ زرد قناری در می‌آید.

4-4- صنوبر لرزان: ( آشنگ ) P.tremula برگهای آن شبیه نارون
است.

4-5- پده: P.eupratica مخصوص نواحی گرم است.

 

 


 

5- نارون ( وسک‌، قره آغاج )Ulmus Ulmaceae
:
تیره درختی است با پوست شکافدار، برگهای متناوب، خزان کننده و رگبر‌گهای
شانه‌ای، دمبرگ کوتاه، پهنک معمولاً در قاعده مورب‌، حاشیه‌ای اره‌ای مضاعف یا
ساده. گوشوارک( زائده ای درقاعد ه برگ که معمولاً زیر برگ قرار دارد) ریزان دارد.
گلهانر- ماده ( اندام جنسی نروماده روی یک گل قراردارد )یا تک جنسی(گلهای نر و ماده
از یکدیگر جدا هستند)‌، قبل از ظهور برگ ظاهر می‌‌شود. پوشش گل، استکانی ( منظور
شکل گل آذین است) و دارای 4 تا 8 لوب است. پرچمها( اندام نر گیاه) دارای میله باریک
و طویل هستند، میوه فندقه بالدار( سامار: دراین نوع میوه‌ها ( اپیدرم (پوست خارجی)
یک تخمدان رشد کرده و به صورت زائده‌های بال مانند در می‌آیند) بوده بال‌‌ها در
انتها شکافدارهستند. تشکیل میوه 3 تا 4 هفته بعد ازگل دهی انجام می‌گیرد. در نواحی
شمال، شمال غرب و شمال شرق ایران بیشتر دیده می شود . خصوصاً درتهران بسیار زیاد
کشت می شود.

5-1- نارون چتری:Ulmus umbraculifera برگها متقارن و دارای
قاعده تقریباً قلبی شکل بوده و نوک داندنه ها تیز نیست. فصل گل‌دهی اواخر زمستان
بوده و گیاه متعلق به بخشهای مرکزی فلات ایران است.

5-2- ملج U. Montana

۵-۳- اوجا U. Campestris

 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱۱:٠٢ ‎ق.ظ ; ۱۳٩۱/۱۱/۱۸