انواع توت یا درخت توت :

۱ - درخت توت نرک : این درخت میوه های ریز و کم شیرین دارد . و تقریبا میوه آن غیر قابل استفاده است . این درخت به عنوان پایه پیوند انواع توت و شاتوت استفاده می شود . از این نوع درخت به ندرت در کن یافت می شود .

۲- در خت توت صابونی : در ختی کوتاه است و میوه آن گرد مانند می باشد و از انواع دیگر توت زودتر می رسد . تک و توک در کن این نوع یافت می شود .

۳ـ درخت توت سیاه : در کن خیلی کم دیده شده و ظاهرا در حال حاضر این نوع درخت در کن وجود ندارد . این توت مانند شاتوت است اما طعم آن شیرین می باشد . 

۴-درخت توت رسمی : در حدود بیست سال قبل عمده درختهای توت کن از این نوع بود . و تقریبا از سایر درخت های توت بلند تر است . توت این درخت بسیار شیرین است و برای درست کردن شیره توت این نوع توت از بقیه توت ها مناسب تر است و توت خشک آن شیرین تر و تو پر تر می باشد . در کن گاها به این توت توت سیاه هم می گویند .  هرچند ظاهری سفید دارد اما در مقابل توت مشهدی یا سفید کمی تیره تر است . در حبه های این توت دانه های ریزی مانند خاکشیر و روی حبه های آن نقطه های ریز سیاه دیده می شود . این توت به علت شیرینی زیاد و قتی از درخت تکانده می شود زود ظاهرش تغییر می کند به عبارتی ظاهرش زود تیره و سیاه می شود . به همین دلیل در حال حاضر بازار خوبی ندارد .۵ ـ درخت توت مشهدی یا توت سفید : این نوع توت که حدود بیست  الی سی سال است در کن رواج پیدا کرده اوایل به نام توت مشهدی معروف بود و در حال حاضر به عنوان توت سفید از آن نام برده می شود . این توت بسیار شیرین است اما نه به اندازه توت رسمی . از آن شیره توت و توت خشک نیز بدست می آید . و نسبت به توت رسمی ظاهر آن بعد از تکان دادن از درخت دیرتر  تغییر پیدا می کند .

 ب : نحوه جمع آوری یا چیدن یا گرفتن یا تکاندن یا زدن توت : میوه توت معمولا ۴۵ روز بعد از عید می رسد و حدودا ۳۰ تا ۴۰ روز بار دارد . از آنجا که این میوه جزء میوه های روز به حساب می آید و باید صبح زود به بازار فروش رسانده شود معمولا صبح خیلی زود حتی قبل از اذان صبح توت داران برای گرفتن توت از درخت اقدام می نمایند و بیشتر اوقات نماز صبح را در توتستان ودر کنار چادر توت می خوانند . برای گرفتن توت حداقل سه نفر نیاز است که دونفر سر چادر توت را می گیرند . ونفر سوم برای تکان دادن شاخه های توت به بالای درخت می رود .نفر سوم که بالای درخت می رود  باید تجربه کافی داشته باشد مثلا جوری شاخه ها را تکان دهد که همه توت های رسیده بریزد ، ترتیب شاخه ها رابرای تکان دادن طوری انتخاب کند که چادر در زیر درخت و دو نفری که دو سر آن را نگه داشته اند کمتر این طرف آن طرف کشیده شوند و از همه مهمتر مراقب باشد گلچه ها را نشکند خلاصه به قولی گفتنی کلی فوت وفن داره .

 

 اما لوازم توت گیری شامل چادر توت ، سرتاس و جعبه توت می باشد . 

چادر توت تشکیل شده است از یک چادر که قبلا پارچه متقال بود و در حال حاضر از نوع پلاستیک است(از جنس گونی های پلاستیکی مانند گونی شکر) به ابعاد تغریبا ۴در ۵ متر که در دوسر این چادر مولک یا جای قرار گرفتن چوب چادر توت دوخته شده است . 

 

سرتاس ها قبلامانند بشقاب گرد ولی کمی بزرگتر بود و جنس آن از حلبی بود ولی در حال حاضر سرتاس توت همان سر تاس مغازه دارها می باشد با سایز بزرگ که جنس آن استیل یا حلبی است . 

 

جعبه توت که ازچوب ( تخته )درست شده است  در قدیم خیلی کوچک بود که تقریبا ۲ کیلو یی و ۴ کیلویی بود ولی در حال حاضر جعبه ها بزرگتر می باشد به طوری که تقریبا ۱۰ کیلو توت در آن جا می گیرد .  

 

چگونگی انجام توت گیری :نفر سوم بالای درخت می رود و دونفر  پای درخت سر چادر توت را گرفته و در زیر شاخه ای که نفر سوم روی آن قرار دارد می ایستند و نفر سوم برای گرا گیری  شاخه را یک تکان کوچک می دهد و با گفتن کلمه (اینه ) دونفر چادر گیر را حواسشان را جمع می کند که دقیق ایستاده باشند . و دو الی سه لگد(به گویش کنی لقد ) به شاخه می زند . تا توت آن شاخه به داخل چادر بریزد .با اولین لگد که به هرشاخه زده می شود بیشترین توت های رسیده ازشاخه جدا و داخل چادر فرود می آید و ذکر صلوات توت بگیرها با آن همراه می شود و برکت بار را نوید می دهد . هر شاخه که تمام می شود نفری که بالای درخت است فرمان می دهد که چادر گیرها به سمت چپ بچرخند یا راست و معمولا بعد از تکاندادن یک شاخه چادر را زمین می گذارن و توت داخل آن را با سرتاس گرفته و داخل جعبه خالی می کنند که این از وظایف دو نفر چادر بگیرها یا نفر چهارم است . و هر درخت که کاملا تکانداده شود نفر سوم با گفتن کلمه برکت تمام شدن توت گیری آن درخت را به پایین درختی ها اعلام می کند و از درخت پایین آمده به بالای درخت دیگر می رود . هر درخت را باید یک روز در میان توتش را تکانداد و گرنه توت آن بیش از حد رسیده و هنگام توت گیری توت ها دانه دانه یا حبه می شود یا وا می رود و به قول کنی ها اگر درست نوشته باشم شلارت می شه . و باعث خراب شدن توت می شود

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۳:٥٩ ‎ب.ظ ; ۱۳٩۱/٢/۱٦

 

را بومی ایران، غرب آسیا و ترکیه می دانند و پراکندگی توت سیاه (شاتوت) در آسیا، اروپا و آفریقا و درمنطقه جغرافیایی ایران در شهرهای اراک، لرستان، کرمان، تهران و آذربایجان موجود است.

ارتفاع این درخت 4 تا 10 سانتی متر است که به حالت طبیعی به ارتفاع 20 متر نیز می رسد. رنگ پوست درخت قهوه ای تا قهوه ای سیر می باشد. طول برگ هایش 18 سانتی متر و عرض آن حدود 8 سانتی متر است.

میوه شاتوت قرمز تیره بوده و تا کمی قبل از افتادن از درخت قابل خوردن می باشد. چون تا کمی پیش از رسیدن میوه مزه آن ترش است و چندان جالب نیست. میوه شاتوت را خشک نکرده و به صورت تازه مصرف می کنند.

 

 

 

درخت شاتوت پررشدتر و بلندتر از درخت توت سفید است. درخت شاتوت تا ارتفاع 1500 متر از سطح دریا و بیشتر هم می تواند به خوبی رشد کند و میوه بدهد.

درختان توت در آب و هوای نسبتا گرم تا معتدل نزدیک به سرد کاشته می شوند که در شرایط ایران مرکزی از 10 درجه بالای صفر و در گیلان و مازندران از حدود 12 درجه بالای صفر قابلیت رشد دارند.

توت ها دارای فیبر بالا و قند نسبتا پایینی هستند، بنابراین اگر در حد متعادل مصرف شوند، موجب تغییرات شدید انسولین نمی شوند. بهترین طریقه مصرف توت به صورت طبیعی و خام است، چرا که حرارت دادن و فریز کردن آن، به آنتی اکسیدان های آن آسیب می زند. جالب است بدانید در اروپا از سال های دور، مردم از این میوه برای درمان زخم های دهان و تخفیف دردهای مربوط به دندان استفاده می کرده اند. استفاده از جوشانده برگ های این میوه برای برطرف کردن حالت تهوع از قدیم معمول بوده و ریشه آن برای درمان اسهال خونی استفاده می شده است.

شاتوت را می توان به شکل های متفاوتی به صورت خام، پخته و یا به صورت مربا مورد استفاده قرار دارد. با داشتن مواد مغذی مختلف شاتوت به عنوان یک میوه سلامت مطرح است.

 

ترکیبات شاتوت

 
این میوه دارای مقدار کمی آلبومینوئید، مواد چربی، پکتین و سقز است. شاتوت وقتی کاملا رسیده باشد از گلوکز و ماده قندی سرشار است و دارای املاح معدنی، اسید سوکسینیک و یک ماده رنگی به نام سیانین و ویتامین آ و ث است.
شاتوت از میوه های مغذی و تصفیه کننده خون بوده و میوه نارس آن قابض و رسیده آن ملین است.
مصرف میوه شاتوت برای دانش آموزان و دانشجویان مفید بوده زیرا با مصرف این میوه کمبود املاح معدنی و ویتامین آ و ث بدن را ترمیم می کند. میوه شیرین و رسیده شاتوت برای رفع خستگی موثر و هم چنین برای افرادی که دچار یبوست هستند نیز موثر می باشد.
اگر آب شاتوت نرسیده را غرغره کنیم برای رفع برفک و ورم دهان مناسب است. بهتر است شاتوت را زمانی مصرف کنیم که شکممان پر نباشد، زیرا با خوردن این میوه گاز و نفخ تولید می شود و اگر میوه شاتوت را روی مواد غذایی مثل ماست بخوریم به اسهال مبتلا می شویم.
محققان انجمن تغذیه آمریکا (USDA) در مقایسه با 40 نوع میوه دیگر این میوه را اولین میوه از نظر فعالیت آنتی اکسیدانی قرار داده اند که دارای فیتوکمیکال های قوی مثل آنتوسیانین است. آنتوسیانین رنگدانه ای است که رنگ سیاه شاتوت از آن ناشی می شود.
شاتوت از ساخته شدن کلسترول بد خون (LDL) که منجر به بیماری های قلبی می شود جلوگیری می کند و این میوه دارای مقادیری کلسیم، منیزیم، آهن و پتاسیم نیز هستند.
عصاره شاتوت به طور خارق العاده ای از رشد سرطان سینه و دهانه رحم جلوگیری می کند.
تانن موجود در این میوه به استحکام جداره رگ ها کمک کرده و از خون ریزی پوستی جلوگیری می کند. با مصرف این میوه می توان تا حدودی از التهابات روده جلوگیری کرد. مصرف منظم این میوه برای شادابی پوست مناسب بوده و به دلیل خاصیت ضدباکتریایی آن به بهبود اسهال ناشی از باکتری ها کمک می کند. مصرف عصاره شاتوت در افراد دچار واریس سبب کاهش نشست دیواره نازک رگ های خونی می شود، زیرا در این عصاره آنتی اکسیدانی به نام آنتوسیانین وجود دارد که به بهبود بافت پیوندی آسیب دیده کمک می کند.
 
نکته: با توجه به این که وجود مواد مغذی مفید در شاتوت آن را به یک میان وعده عالی تبدیل می کند، باید به ذهن بسپاریم که اگر شاتوت تازه را به سرعت فریز کنیم می توانیم تا حدودی مواد مغذی آن را حفظ کنیم اما مدت زمان نگهداری میوه فریز شده نباید زیاد به طول بیانجامد و مصرف تازه این میوه بیشتر توصیه می گردد. بهترین طریقه مصرف این میوه به صورت طبیعی و خام می باشد، چرا که حرارت دادن و فریز کردن، به آنتی اکسیدان های آن آسیب می زند.
با توجه به این که شاتوت میوه ای است اشتهاآور خوردن آن از عطش فراوان جلوگیری می کند. شاتوت به علت دارابودن ویتامین های گروه آ و ب برای گلودرد و التهابات مخاط دهان و تورم لثه مفید است.
برای از بین بردن لکه های قرمز ناشی از این میوه بر روی دست می توان برگ شاتوت را در دست له کرده و با آن دستتان را بشویید.
 
 
 
 

اهمیت برگ شاتوت

 

در کشور بالکان معالجه بیماری قند با جوشانده برگ شاتوت اهمیت فراوانی دارد.

ترکیبات شیمیایی

آب

75/84 درصد

مواد قندی

19/9 درصد

مواد نشاسته ای

39/0 درصد

مواد پکتینی و چربی، املاح و سقز

20 تا 30 درصد

مواد غیر محلول

25/2 درصد

 

در هر 100 گرم شاتوت 21 میلی گرم ویتامین ث وجود دارد که منبع سرشاری از ویتامین ث است

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۳:٥٧ ‎ب.ظ ; ۱۳٩۱/٢/۱٦

 

جوالدوزک (کاتالپا) Catalpa bignonioides


برگ، گل، زیبایی حالت رشد در زمستان از جنبه های زیبایی جوالدوزک است. جوالدوزک را برای کاربرد سایبان یا بصورت تک

درخت در سطوح چمن می توان کاشت نمود.

جوالدوزک دارای ارتفاع 12 تا 18 متر و قطر تاج پوششی 12 تا 20 متر است. درختی است نامنظم، گسترده با تاجی گرد که با

برگهایی بزرگ و سبز روشن سایه تیره ای تولید کرده و از این لحاظ تماشایی است. تنه افراشته و پوست آن قهوه ای روشن و

فلس دار است.


برگها ساده و متقابل به رنگ سبز روشن به طول 15 تا 30 سانتی متر و پهنای 10 تا 15 سانتی متر و قلبی شکل است. گلها

سفید و معطر با مرکز قهوه ای و خطوط زرد به صورت خوشه ای بزرگ به طول 17 تا 20 سانتی متر از اوایل خرداد تا مرداد ماه

 شکوفا می شود. میوه ها به شکل کپسول قهوه ای لوبیایی شکل طویل به درازای 15 تا 30 سانتی متر در اوایل پاییز ظاهر

شده و در طول زمستان بر شاخه ها باقی می ماند. وجه تسمیه این گیاه به خاطر میوه هایش بوده و میوه ها را می توان

مثل سیگار کشید.

 

 


جوالدوزک دارای ریشه ای عمیق و سرعت رشد سریع بوده و در محیط های خشک بهتر رشد کرده و

سرما و گرما را به خوبی تحمل می نماید

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٠:۳۳ ‎ق.ظ ; ۱۳٩۱/٢/۱٠

 

(Salvadora persica) (به عربی: الأراک) ، (به هندی: پیلو) درختی است همیشه سبز که از چوب آن مسواک می‌سازند.

ارتفاع درخت اراک بین دو تا پنج متر است. شاخه‌های آن باریک و گرد، و برگ‌های آن به خاطر وجود مادهٔ روغنی سبز رنگ، درخشان است، و شیره‌ای به رنگ زرد مایل به سبز روشن از آن خارج می‌شود. از گل آن میوه‌ای شبیه به گیلاس بدست می‌آید که به صورت خوشه و خوردنی است.

آب و هوای گرم و استوائی محل مناسبی برای رشد این درخت است. درخت اراک در مناطقی از ایران، حبشه، سودان، عربستان، مصر، هند، یمن یافت می‌شود.

مهمترین نواحی رویش آن در ایران لار، بندرعباس، میناب، مکران و چاه بهاراست..

نام‌های دیگر []

شجرة السواک، درخت شور، درخت شوره، حمض، چوج، ...........................میوه []

میوهٔ درخت اراک را هنگامی که سبز است خمط و جهاض می‌نامند و هنگامی که برسد سیاه می‌شود و به آن وجهاد و بریر و مرد و کباث گویند

 

خواص دارویی چوب درخت اراک []

  • چوب درخت اراک حاوی تانن، ترکیبات گوگردی، ترکیبات ایزوتیوسیاناید، سنجرین، کلر، کلراید، سیلیکا، تری میتل آمین، فلورین، فلوراید، سیلیس، سیلیسیم، بی‌کربنات سدیم می‌باشد که این مواد دندان‌هارا سفید و ضد عفونی و پاکیزه می‌کنند، از پوسیدگی دندان و بوجود آمدن پلاک و خون‌ریزی لثه جلوگیری کرده و باعث تقویت لثه و استحکام دندان می‌شوند.
  • چوب درخت اراک دارای مواد خوشبو کنندهٔ روغنی است که دهان را خوشبو می‌کند.
  • اسید انیسیک موجود در چوب درخت اراک به دفع خلط از سینه کمک می‌کند، اسید اسکوربیک و مادهٔ سیتوسیترول موجود در چوب این درخت اراک باعث تقویت شریان‌های خونی غذارسان به لثه، می‌شوند. وجود ماده‌ای به نام انثرالیتون در چوب درخت اراک در تقویت اشتهای غذا خوردن و تنظیم حرکت روده‌ها مفید است.

نکته []

پرسیکا نام ایرانی است که توسط لینه، گیاه شناس معروف جهان، درحدود چهارصد سال قبل بر روی گونهٔ این گیاه گذاشته شده است

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٠:٠۸ ‎ق.ظ ; ۱۳٩۱/٢/۱٠